Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 60

 

Hồng Nhan Bạc Mệnh (6)

 

Video số 6 này Thu Hà ngâm thật là tuyệt vời. Đoạn Hồng Nhan Bạc Mệnh này dài 60 câu tôi nghe không thấy chán, càng nghe càng ham vì các câu thơ bìu ríu tha thiết quấn quít nhau vần điệu rất khít. Theo tôi có thể nói là chỉn chu về thanh luật lục bát. Nên tôi thích thú quá mà gõ luôn một tràng liên thanh cũng thơ lục bát tặng nghệ sĩ Thu Hà.

 

Mủi Lòng Cát Sĩ

cảm xúc khi nghe Thu Hà ngâm video số 6

 

Đoạn này dài sáu mươi câu

Giọt mưa cẩm tú ngọc châu tuôn trào

Thu Hà nước mắt nghẹn ngào

Ba trăm năm khóc má đào tàn phai

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 59

 

Hồng Nhan Bạc Mệnh (5)

 

Không biết cái tai nghe của mọi người thế nào? Chứ công bằng thẳng thắn mà nói tôi nghe nghệ sĩ Thu Hà ngâm đoạn video số 5 này mà thấy lâm ly sầu thảm vô cùng. Tôi xin khẳng định một điều chắc chắn tai tôi không phải là loại tai trâu, cũng biết thưởng thức âm nhạc mà thương cho cuộc đời nàng cung nữ ngày xưa đầy bất hạnh oan trái khổ đau. Nàng chỉ là một thứ nô lệ tình dục, để thoả mãn những cơn dục vọng điên cuồng thú tính của bọn vua chúa quan quyền chứ có hay ho gì cái danh hiệu cung nữ vợ lẽ của vua.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 58

 

Hồng Nhan Bạc Mệnh (4)

 

Thật là hồi hộp, tôi nín thở lắng nghe Thu Hà diễn ngâm video số 4 bài thơ dài như một bản trường bi ai ca của tôi. Tôi viết hoàn toàn bằng lục bát, bằng hơi thở của dân tộc Việt từ thời xa xưa manh nha từ các dân tộc Mường, Nùng, Chàm vân vân đã hát những bài ca dao rồi biến hóa dần thành thơ lục bát, những bản tình ca du dương ngấm vào máu thịt trải qua bao thế kỷ lầm than vận nước nổi trôi mà nghệ thuật hóa thành thể thơ lục bát điêu luyện tinh xảo về ý và vần điệu một cách lo rich thanh luật cao như ngày nay. Thật khôi hài cho những kẻ mài dùi khinh sử chuyên học chữ nho chỉ đề cao thơ đường luật của Tàu mà nô lệ hóa về văn hóa Khổng Khưu, coi thường vốn văn hóa tinh hoa của dân tộc mình, coi thường lục bát nôm na quê mùa. Lục bát tuy sinh sau đẻ muộn hơn song thất lục bát, nhưng sức sống trường tồn của thể loại này dẻo dai phải nói là cao hơn song thất lục bát. Song thất lục bát có nguy cơ bị thất lạc trong dân gian may thay lại được hồi sinh trở lại. Tôi cũng rất đắm đuối say xưa với thể thơ song thất lục bát và với tôi hai thể này tôi quen dùng như hai thanh bảo kiếm thơ ca. Hồi mới đầu làm thơ, tôi rất thích làm thơ đường luật và thơ 7 chữ theo lối tứ tuyệt trường thiên không đối câu đối chữ để tả tình và cả 8 chữ 5 chữ nữa. Bây giờ thì rất ít khi làm, và chỉ trau chuốt cho thơ lục bát.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 57

 

Hồng Nhan Bạc Mệnh (3)

 

Trước hết xin cảm tạ nghệ sĩ Thu Hà đã ngâm video số 3 tuyệt vời lắm. Đây là một đoạn thơ hơi khó hiểu, mặc dù tôi đã cảm xúc ra thơ lục bát ngôn ngữ thuần Việt. Còn theo bản song thất lục bát của cụ Nguyễn Gia Thiều tôi tin thiên hạ rất ít người hiểu nổi. Trừ những bậc tinh hoa cổ học, chữ nghĩa giắt đầy mình. Nên thơ cụ Nguyễn Gia Thiều làm ra theo tôi nghĩ rất điêu luyện tuyệt phẩm nhưng tiếc thay rất ít người ngâm thơ Cung Oán Ngâm Khúc. Tôi mới chỉ nghe Hồng Vân ngâm bài này rất lâu từ bản song thất lục bát. Nghệ sĩ Hồng Vân ngâm thành 8 chương đoạn hoàn toàn chỉ ngâm không có video làm nền làm cảnh.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 56

 

Hồng Nhan Bạc Mệnh (2)

 

Các bạn đã xem video số 1 tả về kiếp hồng nhan bạc mệnh, chắc hẳn trong tai trong đầu phẳng phất dư âm, có còn cảm nhận ra và nghe thấy gì không?

Tiếng tiêu sáo trúc véo von

Tiếng người thiếu phụ nỉ non não nùng

Hồn mây thơ thẩn hãi hùng

Đoạn trường cánh hạc rợn rùng biển khơi

Thu Hà giọt lệ tuôn rơi

Khóc nàng cung nữ tả tơi phận mình

Chập chờn huyền ảo màn hình

Gần xa thổn thức hành tinh xoay vần

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 55

 

Hồng Nhan Bạc Mệnh (1)

 

Cám ơn nghệ sĩ Trần Thu Hà đã ngâm thơ lục bát dài. Bài trường ca ai oán khổ não của tôi với nhan đề “Hồng Nhan Bạc Mệnh“ tả về cảnh ngộ đời một người cung nữ tài sắc vẹn toàn, lúc đầu được vua chúa yêu rất sủng ái sau bị bỏ rơi, ghẻ lạnh. Tôi đã cảm xúc phỏng theo bài thơ song thất lục bát dài của thi sĩ Nguyễn Gia Thiều có tên gọi là “Cung Óan Ngâm Khúc“. Tiên sinh vốn dĩ là con trai của quận chúa Quỳnh Liên cháu ngoại chúa Trịnh Hy Tô. Xuất thân một võ quan được phong tới chức Ôn Như Hầu, ông lại rất giỏi tinh thông thanh luật làm thơ đường luật và thơ song thất lục bát.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 54

 

Tứ Đại Giai Nhân

 

Tình cờ lên mạng facebook rong chơi, thơ thẩn, thẩn thơ với nhân tình thế thái. Bỗng thấy tấm ảnh chụp nghệ sĩ ngâm thơ Trần Thu Hà với 3 người bạn gái, chắc là bạn học cùng lớp hay là bạn gái thuở thiếu thời hoa niên nở rộ. Những bông lan cuối thu để sắp sang mùa đông băng giá vẫn còn hương sắc nồng nàn như nuối tiếc những ngày xuân đã qua. Thu Hà cười bảo: Mọi người ơi! Đây là tứ đại giai nhân nè. Tôi thấy câu nói vô tình của Thu Hà hay hay ngồ ngộ, thấy lòng mình đang tràn trề hửng khởi mới gõ liền một mạch bài thơ “ Tứ Đại Giai Nhân“. Cứ tưởng chỉ là tếu táo cho vui không ngờ đọc lại và hôm nay được nghe Thu Hà diễn ngâm mới giật mình thì ra bài thơ ngẫu hứng của mình cũng da diết tình tứ ý nghĩa ra phết.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 53

 

Sầu Ly Ai Oán (5)

 

Sầu Ly Ai Oán của tôi viết theo thể thơ lục bát còn rất dài, nhưng nghệ sĩ Thu Hà chỉ ngâm đến băng video số 5 thôi thì dừng lại không muốn ngâm tiếp nữa. Vì các đoạn sau toàn tả cảnh đâm chém máu me đầm đìa như trong kiếm hiệp. Mới đầu tôi chỉ nghĩ bụng mình làm một cuộc kim thiền thoát xác, hồn Trương Ba da hàng thịt. Nghĩa là tôi tự hóa thân mình vào nàng công chúa hay hoàng thái hậu Ngọc Hân để gọi hồn chồng là vua Quang Trung Nguyễn Huệ về, nghĩa là tôi phải đóng làm 3 vai diễn: Lu Hà, Ngọc Hân và Quang Trung. Trong thơ tôi phải thể hiện cái khí phách của Quang Trung, cái dịu hiền nhân hậu của Ngọc Hân, tôi phải tự thăng hoa tâm hồn thể xác tôi sao cho thật ướt át êm ái trong mộng như sảy ra ở ngoài đời thật.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 52

 

Sầu Ly Ai Oán (4)

 

Thiết tưởng tâm hồn chúng ta lẽ naò lại chai sạn không thể rung cảm mà không choáng ngợp chìm đắm trong lời thơ, giọng ngâm của Thu Hà, trong tiếng nhạc nền sầu thảm bi ai oán hận như người cung nữ trong cung cấm hay người thiếu phụ chờ chồng trong hai tác phẩm kinh điển Cung Oán Ngâm Khúc và Chinh Phụ Ngâm ở video số 3. Thơ và ngâm thơ như thế mà vẫn còn chê thì không biết như thế nào mới là hay? Ai có thể đủ trình độ tài năng để định gía chung cho tiêu chuẩn nghệ thuật? Bây giờ mời các bạn nghe tiếp video số 4 của Thu Hà, nhẩn nha dừng lại để đọc những lời bình giảng của tôi về ý nghĩa của những câu chữ trong thơ. Tôi chỉ tập trung vào những chữ những câu mà tôi cho rằng khó hiểu để Thu Hà và mọi người thẩm thấu hết cái hay vẻ đẹp của chữ viết và tiếng nói Việt Nam. Tôi không như nhạc sĩ Trịnh Công Sơn tuyên bố thẳng thừng nhạc ông ta viết ra cấm hỏi ý nghĩa :

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 51

 

Sầu Ly Ai Oán (3)

 

Bây giờ các bạn lại cùng tôi nghe tiếp theo băng video thứ 3. Sầu Ly Ai Oán được Thu Hà diễn ngâm. Tôi phải ôm bụng mà cười khi thấy Thu Hà tranh cãi với một người về tôi là Nam Hay Nữ? Thu Hà cứ một mực tôi là Nam còn người kia nghi tôi là Nữ. Tôi không tin người kia nghi tôi là nữ mà chỉ giả vờ khen tôi lấy lệ rồi mượn gió bẻ măng vì Nam gì mà mang tên Nữ? Lu Hà rõ ràng là tên con gái.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 50

 

Sầu Ly Ai Oán (2)

 

Nghe tiếp theo video thứ 2, Sầu Ly Ai Oán được Thu Hà diễn ngâm, tôi nghe mà rưng rưng nước mắt. Tôi thương cho dân tộc Việt Nam, thương cho nỗi bất hạnh của bao kiếp phận hồng nhan tài hoa bạc mệnh cổ kim xưa nay từ công chúa Huyền Trân, nữ nghi học sĩ Nguyễn Thị Lộ, thương cho vua Quang Trung yểu mạng và thái hậu Ngọc Hân lẻ loi giữa nơi hang hùm nọc rắn. Tôi miên man sầu tưởng về những vần thơ lục bát về những tình tiết tôi mô tả trong thơ.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 49

 

Sầu Ly Ai Oán (1)

 

Sầu Ly Ai Oán một bài thơ lục bát dài viết theo thể trường ca bi oán phỏng theo tâm trạng bà Bắc Cung Hoàng Hậu Lê Ngọc Hân khóc chồng là vua Quang Trung Nguyễn Huệ. Bà Lê Ngọc Hân đã viết bài thơ song thất lục bát dài bằng chữ nôm với tên đề: “Ai Tư Vãn“. Tôi tạm giải nghĩa nôm na : Ai là ai oán, tư là riêng tư, vãn là than vãn.

Bài thơ khóc chồng cũng là một bản điếu văn đọc trước bài vị linh cữu vua Quang Trung.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Trần Thu Hà Diễn Ngâm Phần 48

 

Trời em ngâm hay qúa. Anh nghe mà thấy cay cay khoé mắt bởi câu thơ mà chính tự anh tay viết ra:

“Trần gian sao lắm điêu linh

Cánh bèo trôi nổi phận mình về đâu?“

 

Cuôc đời này thật là vô thường, ngắn ngủi như kiếp phù du bèo bọt, một tiếng trống đưa ma là kết thúc tất cả vui buồn giận hờn nuối tiếc khổ hạnh. Hành trang ta mang theo về thế giới bên kia vẫn chỉ là hai bàn tay trắng, có chăng chỉ là những kỷ niệm thơ ca du duơng cùng với tiếng gió, sóng gào, biển động, mưa rơi, thác đổ, suối reo. Tiếng vọng của âm thanh hang đá lạnh lẽo hoang vu.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 47

 

 

“Tình Yêu Của Lính“

cảm xúc bản nhạc của Minh Kỳ & Huy Cường

 

Khi nghe bài hát:“Ai Nói Với Em“ của nhạc sĩ Minh Kỳ và Huy Cường được rất nhiều người hát tôi rất lấy làm xúc động về trái tim và tấm lòng người lính hai vai nặng gánh ân tình giữa non sông đất nước cha mẹ giống nòi dân tộc và tình yêu đôi lứa. Tình yêu của những người lính không ích kỷ hẹp hòi hay mang nhiều khổ đau như nàng Kiều phải bán mình chuộc cha, bên tình bên hiếu bên nào nặng hơn. Vì tình yêu lớn lao như sông dài biển rộng dù cho có phải xả thân hy sinh về tổ quốc họ cũng cam lòng. Hồn tử sĩ vi vu gió thổi sáng tỏ cùng trăng sao và lịch sử

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 46

 

Bài thơ: “Đàn Oán Cung Sầu“ tôi sáng tác cảm xúc có được nhờ bởi tại lời nhạc của nhạc sĩ Mặc Thế Nhân, bởi giọng ca tiếng đàn của các nam nữ ca sĩ và nhạc công. Thơ cảm xúc là cả một thế giới tâm hồn tinh thần trí tuệ bao la, như trước vẻ đẹp tuyệt mỹ của một cô gái, trước vẻ đẹp thiên nhiên hùng vĩ v.v...Thi sĩ Lý Thái Bạch cách đây khoảng 1256 năm trước sắc đẹp lộng lẫy quý phái đài trang của nàng Dương Qúy Phi trong vườn hoa đào mà cảm tác ra bài thơ Thanh Bình Điệu:

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 46

 

Bài thơ: “Đàn Oán Cung Sầu“ tôi sáng tác cảm xúc có được nhờ bởi tại lời nhạc của nhạc sĩ Mặc Thế Nhân, bởi giọng ca tiếng đàn của các nam nữ ca sĩ và nhạc công. Thơ cảm xúc là cả một thế giới tâm hồn tinh thần trí tuệ bao la, như trước vẻ đẹp tuyệt mỹ của một cô gái, trước vẻ đẹp thiên nhiên hùng vĩ v.v...Thi sĩ Lý Thái Bạch cách đây khoảng 1256 năm trước sắc đẹp lộng lẫy quý phái đài trang của nàng Dương Qúy Phi trong vườn hoa đào mà cảm tác ra bài thơ Thanh Bình Điệu:

“Vân tưởng y thường, hoa tưởng dung

Xuân phong phất hạm, lộ hoa nùng

Nhược phi quần ngọc sơn đầu kiến,

Hội hướng giao đài nguyệt hạ phùng “

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 45

 

Bài thơ: “ Ta Phải Xa Nhau “

 

Ta phải xa nhau, thơ tôi cảm xúc theo nhạc phẩm của nhạc sĩ Nhật Ngân được nhiều ca sĩ hát. Tôi xin tránh miên man bình luận về nội dung bài hát của Nhật Ngân. Các funny âm nhạc có thể tự tìm trên youtube với nhan đề “ Trách Ai Vô Tình“. Tôi chỉ chú trọng bình giảng ý nghĩa các câu chữ cần thiết của bài thơ mà tôi sáng tác may mắn được cô Thu Hà diễn ngâm.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 44

 

Bài thơ: “Hoàng Hôn Màu Tím” và “ Thương Người Em Gái Miền Trung “

 

Nhạc sĩ Anh Bằng viết bản nhạc “ Chuyện Hoa Sim “ phổ từ trích đoạn thơ Hữu Loan, được nhiều người hát. Tôi nghe thấy hay mủi lòng mà cảm hứng thành bài thơ “Hoàng Hôn Màu Tím“. Nghệ sĩ Thu Hà ngâm tuyệt vời quá. Chính tôi là tác gỉa bài thơ mà cũng thấy cay cay sống mũi rơm rớm nước mắt. Thật tình tôi nghe ngâm thơ mà nao nao cả lên. Thơ tôi viết theo thể song thất lục bát. Giọng ngâm theo cung điệu trầm bổng réo rắt thê lương, như nước suối chảy, biển gào gió thổi lại có lúc tí tách như hạt mưa rơi mà đau lòng xót dạ.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 43

 

"Nhật Nguyệt Nhớ Thương" và "Lòng Tự Hỏi Lòng".

 

Lâu lắm không thấy Thu Hà ngâm thơ anh. Hôm nay em ngâm bài “Nhât Nguyệt Nhớ Thương“ cảm hứng từ bài hát “Nhớ Nhau Hoài”. Anh Lu Hà rất vui và xúc động. Chắc chắn anh sẽ viết một bài bình giảng hay theo khả năng và sự cố gắng của anh. Biết đâu đấy nhỉ? Trời biết, đất biết, qủy thần biết, lương tâm con người biết. Anh hy vọng một ngày nào đó bộ giáo dục Việt Nam sẽ thu lợm tất cả những bài bình giảng thơ của anh để làm thành một giáo trình giảng dạy cho các trường trung học đại học về văn chương. Đối với thơ người khác làm thì anh viết bài bình thơ để bình gía bài thơ khen chê rõ ràng minh bạch. Còn thơ anh làm thì viết bình giảng, mục đích không phải tự khen thơ mình hay mà giảng giải lại từng câu chữ từ trong trái tim tâm hồn cảm xúc của mình.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 42

 

Nữ thi sĩ Giang Hoa mới sáng tác bài thơ và được Thu Hà ngâm ngay. Tôi nghe ngâm và đọc lời bài thơ rất thú vị và cũng từ bài thơ 7 chữ viết theo lối thơ mới tứ tuyệt trường thiên không đối câu đối chữ mà cảm hứng ra bài thơ song thất lục bát. Thơ Giang Hoa tôi xin miễn bình giảng có thể sau này viết một bài bình luận. Tôi xin bình giảng riêng bài Hồn Trinh Bướm Trắng của tôi thôi. Mục đích giảng giải ý nghĩa câu chữ và cảm xúc của tôi về bài thơ này.

 

Thu Sầu Trên Mắt Lệ

 

Em về nhặt vội lá sầu rơi

Ở đó chiều thu úa rụng rồi !

Muổn hỏi vì sao buồn lạc lối

Hay là hồn vẽ nét chơi vơi

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 41

 

Kể từ khi Chúa sinh ra loài người, trái tinh cầu của chúng ta phân ra phương Tây và phương Đông. Kỳ lạ thay phương Tây lại là quê hương của các văn nhân hiền triết, xứ sở này rất ưa chuộng hâm mộ nhân tài. Rất hiếm hoi ai đó vì văn hay chữ tốt uyên bác thông thái về học thuật mà bị nguy hiểm đe dọa đến tính mạng. Còn phương Đông bản tính con người bần tiện, tiểu nhân nhung nhúc như giòi bọ. Sĩ tử làm thơ viết văn phải tránh dùng chữ trùng với tên nhà Vua, với họ mạc cụ kỵ mấy đời của nhà Vua và Hoàng Hậu.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 40

 

Phần khúc ca Hồ Trường của ông Nguyễn Bác Trác tôi xin miễn trích dẫn, tôi xin bình giảng ngay nội dung bài thơ của tôi cảm khái ra thành “Giọt Lệ Canh Thâu“
Thơ viết theo lối tứ tuyệt trường thiên không đối câu đối chữ, tôn trọng niêm luật như thơ đường. Ta thường gọi là thể thơ mới 7 chữ mà các vị đàn anh thời tiền chiến như Tản Đà, Nguyễn Bính hay làm.

 

Giọt Lệ Canh Thâu

Cảm khái từ khúc ca của Nguyễn Bá Trác: Hồ Trường

Giọt lệ canh thâu tức là giọt nước mắt chảy dài suốt năm canh. Về thời gian người Á Đông thường chia đêm 5 canh, ngày 6 khắc.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 39

 

Hồ Trường là một thi phẩm của ông Nguyễn Bá Trác viết vào đầu thế kỷ 20. Ông từng theo Cụ Phan Bội Châu trong phong trào Đông Du và hưởng ứng phong trào Đông Kinh của Cụ Phan Châu Trinh. Từng làm quan dưới triều vua nhà Nguyễn.
Ông là chủ bút phần Hán Văn của tờ Nam Phong do quan đại thần Phạm Quỳnh sáng lập. Sau thôi làm ở báo Nam Phong, ông vào Huế làm Tá lý Bộ Học và lần lượt trải qua các chức vụ: Tuần vũ Quảng Ngãi, Thị lang Bộ Binh, Tổng đốc Thanh Hóa, Tổng đốc Bình Định.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Mai Hoài Thu Phổ Nhạc Phần 38

 

Bài thơ lục bát“ Giọt Sầu Em Gửi Cho Ai“ của tôi viết tặng nhà thơ kiêm nhạc sĩ Mai Hoài Thu đã được ca sĩ Nguyễn Đông trình diễn theo tôi là rất thành công.
Thơ lục bát phổ theo nốt nhạc Tây được giọng nam ca sĩ hát theo cung điệu trầm buồn là tổng hợp của các làn điệu nhạc nhẹ, nhạc vàng, ngâm thơ tao đàn. Tôi nghe như tiếng nỉ non ai oán sầu bi kiểu cung oán ngâm khúc và trinh phụ ngâm, âm điệu thật là buồn . Thơ nhạc Việt Nam phải buồn mới đạt yêu cầu. Thơ tình phải buồn nhạc tình phải buồn gịọng hát phải buồn thì mới đáng gọi là nhạc vàng theo kiểu mẫu mà các nhạc sĩ miền Nam sáng tác trước năm 1975.